Ozon có mùi như thế nào?

Khi nhắc đến khí ozon, chúng ta sẽ nghĩ tới tầng ozon bảo vệ sự sống trên Trái đất khỏi tia UV có hại của mặt trời. Nhưng ở cấp độ mặt đất, cùng một loại khí ozon có thể vô cùng nguy hại cho sức khỏe con người. Hít thở ozon có thể làm trầm trọng thêm các bệnh về đường hô hấp như hen suyễn. Hãy cùng tìm hiểu những điều cơ bản về ozon là gì, ozon có mùi như thế nào và những cách khác nhau để bạn có thể giảm thiểu tiếp xúc với ozon nhé.

Ozon là gì?

ozon-la-gi
Khi nhắc đến khí ozon, chúng ta sẽ nghĩ tới tầng ozon bảo vệ sự sống trên Trái đất khỏi tia UV có hại của mặt trời.

Bài viết liên quan: Lỗ thủng tầng ozone lớn nhất được phát hiện ở Nam Cực

Ozon, theo nghĩa cơ bản nhất, là một dạng oxy. Mỗi phân tử ôzôn được tạo thành từ ba nguyên tử ôxy (O3). Mặt khác, oxy chúng ta thở được tạo thành từ hai nguyên tử. Ôzôn xảy ra trong hai tầng của khí quyển: tầng bình lưu và tầng đối lưu. Tùy thuộc vào vị trí của ozon trong bầu khí quyển, nó có thể tốt hoặc không tốt cho sức khỏe của bạn.

Ozon ở tầng bình lưu

Ở cấp độ cao nhất, ozon trong tầng bình lưu (tầng ozone) từ 6 đến 30 dặm trên bề mặt trái đất có nhiệm vụ bảo vệ hành tinh của chúng ta khỏi tia cực tím (UV) bức xạ của mặt trời.

Các nhà khoa học và nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các chất hóa học do con người tạo ra đang khiến tầng ôzôn bị suy giảm. Những hóa chất này được gọi là chất làm suy giảm tầng ôzôn (ODS). Khi ODS được phát tán vào không khí, chúng sẽ phân hủy từ từ khi chúng di chuyển từ Trái đất đến tầng bình lưu. Khi ODS đạt đến mức đủ cao, cường độ tia UV của mặt trời sẽ phá vỡ chúng, giải phóng clo, brôm và các gốc khác, phá hủy tầng ôzôn.

Khi điều này xảy ra, một lượng lớn bức xạ UV sẽ xuất hiện trên bề mặt Trái đất. Tiếp xúc với tia UV này có thể gây hại cho thực vật, động vật và con người, có khả năng gây ung thư da, đục thủy tinh thể và hệ thống miễn dịch bị ức chế.

tang-ozone-bao-ve-trai-dat
Tầng Ozone bảo vệ trái đất.
Ozon ở tầng đối lưu

Ozone được tìm thấy gần bề mặt Trái đất nhất, hiện diện trong tầng đối lưu, được coi là chất gây ô nhiễm không khí và rất có hại cho sức khỏe của mọi sinh vật.

Tầng đối lưu kéo dài đến khoảng 6 dặm trên bề mặt trái đất. Ôzôn “xấu” ở tầng mặt đất này được tạo ra bởi các phản ứng hóa học giữa các ôxít nitơ (NOx) và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC). Điều này xảy ra khi khí thải gây ô nhiễm từ ô tô, nhà máy, nhà máy điện và các hoạt động khác của con người phản ứng khi có ánh sáng mặt trời.

Trong những tháng mùa hè nóng nực, ô nhiễm tầng ôzôn ở mặt đất là một mối quan tâm lớn. Ánh sáng mặt trời và nhiệt làm tăng nồng độ ôzôn có hại trong không khí. Trong khi các khu đô thị bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi sự ô nhiễm ôzôn, gió có thể mang lượng khí thải đi hàng trăm dặm làm cho các khu vực nông thôn cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Ozon có mùi gì?

Bạn đã bao giờ nghe cụm từ “có mùi như mưa chưa?” Có những người nói rằng họ có thể ngửi thấy một cơn bão sắp đến. Điều này nghe thật thú vị đúng không.

Thực chất thứ mà chúng ta ngửi thấy chính là mùi là ôzôn. Trên thực tế, từ ozone có nguồn gốc từ động từ ozein trong tiếng Hy Lạp, có nghĩa là “mùi”. Điều này đặc biệt phù hợp với mùi thơm mạnh mẽ của hợp chất hóa học này.

Ozone có một mùi đặc biệt mà con người có thể phát hiện ra ngay cả ở nồng độ nhỏ – khoảng 10 phần tỷ.

Bạn hãy thử xem trong những mô tả mùi của ozone dưới đây, bạn đã từng trải nghiệm mùi nào giống như vậy chưa nhé.

  • Kim loại
  • Như một sợi dây đang cháy
  • Như clo
  • Một mùi “sạch sẽ”
  • Ngọt và hăng
  • Giống như một tia lửa điện

Biết ozone có mùi như thế nào cũng có thể giúp bạn phát hiện xem có chúng nồng độ cao trong không khí hay không. Bởi vì có những rủi ro sức khỏe đáng kể liên quan đến việc tiếp xúc với ozone, mùi của ozone có thể cảnh báo bạn thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết.

Ozone có những tác động gì đối với sức khỏe?

o-nhiem-ozone-gay-hai-cho-suc-khoe-con-nguoi
Ozone có những tác động gì đối với sức khỏe?

Ozone, ở tầng bình lưu, bảo vệ bạn và Trái đất khỏi bức xạ tia cực tím có hại.

Bạn sử dụng kem chống nắng để bảo vệ mình khỏi bị tổn thương da, bao gồm cả ung thư, do bức xạ mặt trời gây ra. Tuy nhiên, đây không phải là tác hại duy nhất của việc tiếp xúc nhiều với tia UV – đục thủy tinh thể và hệ thống miễn dịch bị ức chế cũng có thể xảy ra. Đây là một trong những lý do chính khiến các nhà khoa học rất lo ngại về sự suy giảm của tầng ôzôn bảo vệ và làm thế nào để khôi phục nó trở lại trạng thái tự nhiên.

Tuy nhiên, ở cấp độ cơ sở, ôzôn là một chất ô nhiễm có rất nhiều tác động tiêu cực khác đến sức khỏe, ngay cả với lượng tương đối thấp.

Hít thở trong không khí chưa ôzôn gây nguy hiểm đối với sức khỏe mọi người, đặc biệt là các đối tượng :

  • Trẻ nhỏ
  • Những người bị bệnh hen suyễn
  • Người cao tuổi
  • Công nhân làm việc ngoài trời
  • Những người bị thiếu hụt vitamin C và E

Trẻ em được đưa vào danh sách này vì phổi của chúng vẫn đang phát triển và chúng có nhiều khả năng hoạt động bên ngoài hơn so với người lớn. Trẻ em cũng có nhiều khả năng bị hen suyễn hơn.

Các triệu chứng khi tiếp xúc với ozone là gì? Ngay cả ở những người khỏe mạnh, tiếp xúc với ozone có thể gây ra các vấn đề sức khỏe đáng kể. Hầu hết những vấn đề này đều liên quan đến hệ hô hấp và phổi. Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường, những tác động của việc hít thở trong khí ôzôn bao gồm: gây ra các triệu chứng hô hấp, giảm chức năng phổi, viêm đường hô hấp.

Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng ngay cả khi tiếp xúc với ozone trong thời gian ngắn (lên đến 8 giờ) có thể gây ra các triệu chứng như:

  • Ho khan
  • Tức ngực
  • Thở khò khè
  • Hụt hơi
  • Kích ứng cổ họng và phổi
  • Đau khi hít thở sâu

Nhiều trong số các triệu chứng này có liên quan đến việc thu hẹp đường thở. Các tác động lâu dài tiềm ẩn của việc tiếp xúc với ozone bao gồm:

  • Dễ bị rối loạn hô hấp như hen suyễn, viêm phổi và viêm phế quản
  • Sẹo phổi, gây suy giảm dung tích phổi (hoặc thể tích không khí mà phổi có thể thải ra) trong thời gian dài
  • Giảm khả năng của hệ thống miễn dịch để chống lại nhiễm trùng do vi khuẩn trong hệ thống hô hấp 

Làm thế nào bạn có thể giảm tiếp xúc với ozone?

cach-giam-tac-dong-cua-ozon
Làm thế nào bạn có thể giảm tiếp xúc với ozone?

Điều quan trọng là phải thực hiện các bước để giảm mức độ tiếp xúc của bạn với bất kỳ mức ôzôn cao nào xảy ra ở ngoài trời và mức ôzôn thấp hơn ở trong nhà.

  1. Kiểm tra chất lượng không khí ngoài trời: Điều đầu tiên và quan trọng nhất, bạn nên kiểm tra chất lượng không khí ngoài trời quanh khu vực bạn sống. Nếu nồng độ ôzôn cao, hãy cân nhắc ở trong nhà càng nhiều càng tốt và đóng cửa sổ. Bạn có thể bỏ qua việc tập thể dục ngoài trời, làm việc ngoài sân, hoặc đi bộ hoặc đi xe đạp đến nơi làm việc. Hoạt động mạnh khi nồng độ ôzôn (hoặc thậm chí cả nồng độ phấn hoa, nếu bạn bị dị ứng nặng) có thể khiến bạn hít phải nhiều chất ô nhiễm hơn. Chờ đến tối, khi nhiệt độ mát hơn để hoạt động ngoài trời.
  2. Giảm mức ôzôn trong nhà: Hầu hết việc chúng ta tiếp xúc với ôzôn xảy ra ở ngoài trời, nhưng có tới 45% đến 75% tổng số tiếp xúc với ôzôn của một cá nhân xảy ra trong nhà. Khi nồng độ ôzôn ở ngoài trời cao, hãy đảm bảo đóng cửa sổ và giảm tốc độ thông gió từ bên ngoài. Bạn có thể sử dụng máy lọc không khí có bộ lọc có chứa than hoạt tính. Ngoài ra, hãy cẩn thận nếu bạn sử dụng bất cứ thứ gì trong nhà tạo ra nồng độ ôzôn cao, như máy cắt plasma, máy hàn hoặc máy tạo ôzôn.
  3. Cẩn thận khi sử dụng máy tạo ozone: Nhiều người muốn cải thiện chất lượng không khí trong nhà của họ đã chuyển sang sử dụng máy tạo ozone. Đây là những máy lọc không khí cố ý tạo ra ôzôn, có tác dụng khử mùi, khử trùng và loại bỏ các hạt nguy hiểm trong không khí gia đình bạn. Trong một nghiên cứu do Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) thực hiện, các nhà nghiên cứu đã chạy một máy tạo ôzôn trong một ngôi nhà thử nghiệm ở mức tối đa. Khi không khí từ phòng được lấy mẫu, nồng độ ôzôn được phát hiện là “ngang bằng với cảnh báo khói bụi giai đoạn một”.
  4. Giảm sự đóng góp của bạn vào ô nhiễm ôzôn: Ngoài việc có ý thức về việc cá nhân bạn tiếp xúc với ozone hàng ngày, bạn cũng nên xem xét các cách để giảm thiểu sự đóng góp của bạn vào ô nhiễm ozone như sau:
  • Tiết kiệm năng lượng – ở nhà, nơi làm việc, ở mọi nơi.
  • Đi chung xe, sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe đạp hoặc đi bộ bất cứ khi nào có thể.
  • Làm theo hướng dẫn đổ xăng để thu hồi hơi hiệu quả, cẩn thận không để đổ xăng và luôn vặn chặt nắp xăng.
  • Giữ cho ô tô, thuyền và các động cơ khác được điều chỉnh đúng cách.
  • Đảm bảo rằng lốp xe của bạn được bơm căng đúng cách.
  • Sử dụng sơn và sản phẩm tẩy rửa an toàn với môi trường bất cứ khi nào có thể.
  • Phủ hoặc ủ lá và rác sân vườn.
  • Tránh cho ô tô của bạn chạy không tải quá mức.
  • Đổ xăng cho ô tô của bạn vào buổi tối khi trời mát hơn.

Tag: #ozonla gi #ozoncotinhoxihoamanhhonoxi #ozonotangbinhluucodacdiemgi #ozontrongkhongkhilanguyennhanchinhgayrasubiendoikhihau #ozontrongtunhien #tangozonbithung #ozoncotacdunggi #ozoncodochaikhong #ozonecototkhong #ozonedietkhuan #onhiemmoitruongvn

Search: ozon là gì, ozon có tính oxi hóa mạnh hơn oxi, ôzon ở tầng bình lưu có đặc điểm gì, ôzôn trong không khí là nguyên nhân chính gây ra sự biến đổi khí hậu, ôzôn trong tự nhiên, tầng ôzôn bị thủng, ôzôn có tác dụng gì, ôzôn có độc hại không, ôzôn có tốt không, ozone diệt khuẩn, onhiemmoitruongvn

Nguồn: sưu tầm