Phụ gia thực phẩm có phải là có hại hoàn toàn ?

Phụ gia thực phẩm có nguồn gốc thiên nhiên thường không gây độc hại. Nhưng với những loại có nguồn gốc hoá học, khi đi vào cơ thể con người có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Phụ gia thực phẩm là gì?

Phụ gia thực phẩm là những chất không được coi là thực phẩm hoặc một thành phần của thực phẩm. Phụ gia thực phẩm có rất ít hoặc không có giá trị dinh dưỡng, được chủ động cho vào thực phẩm với mục đích đáp ứng yêu cầu công nghệ trong quá trình sản xuất, chế biến, xử lý bao gói, vận chuyển, bảo quản thực phẩm.

Theo Ủy ban Tiêu chuẩn hóa thực phẩm quốc tế (Codex Alimentarius Commission – CAC), phụ gia thực phẩm (PGTP) là “một chất, có hay không có giá trị dinh dưỡng, bản thân nó không được tiêu thụ như một thực phẩm hay như một thành phần của thực phẩm, được bổ sung vào thực phẩm nhằm giải quyết mục đích công nghệ trong sản xuất; để chế biến, bao gói, bảo quản, vận chuyển thực phẩm hoặc để cải thiện kết cấu, đặc tính kỹ thuật của thực phẩm đó”.

Đây là những chất người ta cố tình trộn thêm vào thức ăn hoặc thức uống để chúng khỏi bị hư thối, để kéo dài thời gian bảo quản được lâu hơn, nhưng vẫn không làm thay đổi chất lượng và hương vị của sản phẩm. Đôi khi người ta cũng sử dụng PGTP để có được một tính chất mong muốn nào đó, như để cho sản phẩm được dai, được giòn, để có một màu sắc hoặc một mùi vị thích hợp nào đó hầu dễ hấp dẫn người tiêu thụ hơn.

Chất phụ gia có thể có nguồn gốc thiên nhiên, hay được tổng hợp hoặc bán tổng hợp hóa học (như bicarbonate de sodium), đôi khi chúng cũng được tổng hợp từ vi sinh vật, chẳng hạn như các loại enzymes dùng để sản xuất ra yogurts. PGTP cũng có thể là các vitamin được người ta cho thêm vào thực phẩm để tăng thêm tính bổ dưỡng …

Các PGTP được coi là an toàn khi dùng riêng lẻ. Song hiếm có một thực phẩm chỉ dùng một loại phụ gia duy nhất mà thường sử dụng nhiều loại phụ gia thực phẩm khác nhau. Khi dùng nhiều loại PGTP khác nhau thì không ai đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng vì khi kết hợp, trong quá trình chế biến có thể phát sinh những chất độc hại do phản ứng hóa học hay do tác động vật lý.

chat-phu-gia
Các phụ gia thực phẩm được coi là an toàn khi dùng riêng lẻ.

Có đến hàng trăm loại PGTP khác nhau. Trong đó, một số nhóm chính được sử dụng nhiều trong chế biến thực phẩm ở nước ta hiện nay có thể kể:

  • Nhóm chất PG bảo quản thực phẩm: bao gồm các chất sát khuẩn có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn; các chất kháng sinh; các chất chống oxy hóa có tác dụng làm chậm sự biến chất, ôi khét, biến màu của thực phẩm.
  • Nhóm PG phẩm màu: chất nhuộm màu sắc vàng, xanh, đỏ, trắng tạo nên cảm quan hấp dẫn cho thực phẩm, tẩy trắng.
  • Nhóm PG tạo vị: như bột ngọt tạo vị ngon, hàn the tạo vị dai và dòn, đường tạo vị ngọt… Một số chất được cho phép dùng là: đường ăn, sorbitol, aspartam, bột ngọt. Nhưng đường hóa học tạo vị ngọt gấp nhiều lần hơn đường thường, không nên dùng bừa bãi vì không bổ dưỡng mà còn gây khó tiêu.

Theo quy định, thực phẩm phải ghi đầy đủ các chất phụ gia được sử dụng lên nhãn thực phẩm. Nhưng thực tế có một số sản phẩm mà người tiêu dùng không dễ dàng tìm được các thông tin trên nhãn thực phẩm vì được in rất nhỏ, hầu như không thể đọc nếu thiếu kính… lúp.

Ngoài ra, không ít nhà sản xuất đưa ra danh sách “ảo” của các thành phần PGTP. Một số gói thực phẩm “tuyên bố” có “hương vị tự nhiên”, “tất cả là thành phần tự nhiên”, “không chứa chất bảo quản”… Điều này không có nghĩa không có chất phụ gia độc hại trong thực phẩm.

Lợi và hại của phụ gia thực phẩm

Nếu sử dụng đúng loại, đúng liều lượng, các PGTP có tác dụng tích cực: tạo được nhiều sản phẩm phù hợp với sở thích và khẩu vị của người tiêu dùng; giữ được chất lượng toàn vẹn của thực phẩm cho tới khi sử dụng; tạo sự dễ dàng trong sản xuất, chế biến thực phẩm và làm tăng giá trị thương phẩm hấp dẫn trên thị trường; kéo dài thời gian sử dụng của thực phẩm.

Trái lại, nếu sử dụng PGTP không đúng liều lượng, không đúng chủng loại, nhất là những phụ gia không cho phép dùng trong thực phẩm sẽ gây những tác hại cho sức khỏe:

– Gây ngộ độc cấp tính: nếu dùng quá liều cho phép.

– Gây ngộ độc mạn tính: dù dùng liều lượng nhỏ nhưng thường xuyên, liên tục, một số phụ gia thực phẩm tích lũy trong cơ thể, gây tổn thương lâu dài, đặc biệt nếu tiêu thụ loại sản phẩm này bị cấm. Có thể gây ra hội chứng ngộ độc mạn tính: ăn không ngon, giảm cân, tiêu chảy, rụng tóc, suy thận mạn tính, da xanh xao, động kinh, trí tuệ giảm sút. Có nguy cơ gây hình thành khối u, ung thư, đột biến gen, gây quái thai ở phụ nữ mang thai…

Điều rất cần lưu ý là chỉ nên sử dụng các PGTP thuộc loại tự nhiên và loại đã được nghiên cứu kỹ lưỡng về độ an toàn khi đưa vào cơ thể. Với những loại là hóa chất, ngay cả khi đã được cho phép, cũng nên dùng càng ít càng tốt, và nếu không thật sự cần thiết thì không nên dùng.

PGTP không phải là chất dinh dưỡng nên không có nó cũng không sao. Cảm giác ngon miệng với phụ gia thật ra là một thói quen, nên để hạn chế sử dụng, cách đơn giản nhất là tập thói quen không sử dụng phụ gia. Với trẻ em, đang hình thành thói quen ăn uống, nếu không được tập quen với các thực phẩm có phụ gia thực phẩm, thì sẽ không có nhu cầu sử dụng chúng.

 

su-nguy-hiem-cua-chat-phu-gia
Phụ gia thực phẩm có nguồn gốc hoá học, khi đi vào cơ thể con người có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Tại sao cần thêm phụ gia vào thực phẩm?

Bảo quản thực phẩm lâu hơn: Các loại chất bảo quản sẽ làm chậm quá trình hư hỏng do nấm mốc, vi khuẩn… của thực phẩm, từ đó duy trì chất lượng của thực phẩm. Một số nhóm chất bảo quản còn có tác dụng chống oxy hóa ngăn cản mỡ, dầu và các thực phẩm chứa chất béo bị ôi thiu. Ngoài ra, chúng cũng giúp trái cây sau khi gọt không bị chuyển sang màu nâu.

Bổ sung dinh dưỡng cho thực phẩm: Các loại vitamin và khoáng chất (bao gồm cả chất xơ) được bổ sung vào nhiều loại thực phẩm, giúp thành phần dinh dưỡng của chúng trở nên phong phú hơn. Tất nhiên, theo quy định của các cơ quan chức năng, tất cả các sản phẩm được bổ sung thêm chất dinh dưỡng phải được gắn mác thích hợp.

Tăng hương vị của thực phẩm: Một số loại phụ gia giúp kiểm soát tính axit hay tính kiềm của thực phẩm và nhiều loại khác được thêm vào để tăng hương vị, màu sắc cho các loại thức ăn, từ đó, giúp người sử dụng cảm thấy ngon miệng hơn.

Thực phẩm chứa phụ gia và chất bảo quản nguy hại thế nào?

PGTP có nguồn gốc thiên nhiên thường không gây độc hại. Nhưng với phụ gia và chất bảo quản có nguồn gốc hoá học, khi đi vào cơ thể con người có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, gây ung thư, thậm chí rối loạn gene di truyền…

PGTP là những chất có hay không có giá trị dinh dưỡng, bản thân nó không được tiêu thụ thông thường như một thực phẩm. Việc bổ sung có chủ ý phụ gia vào thực phẩm để giải quyết mục đích công nghệ trong sản xuất, chế biến, bao gói, bảo quản, vận chuyển thực phẩm nhằm cải thiện kết cấu hoặc đặc tính kỹ thuật của thực phẩm đó.

Những chất phụ gia có nguồn gốc thiên nhiên thường an toàn, không gây độc hại cho con người. Ví dụ: thạch aga, dextrin, gelatin, hay các sắc tố thực vật như diệp lục tố. Nhưng với các phụ gia tổng hợp hóa học do độ tinh khiết không đảm bảo, có nhiều tạp chất độc hoặc tuy có độ tinh khiết cao nhưng khi sử dụng ở liều cao và thường xuyên có thể gây những biểu hiện bệnh lý làm thay đổi sự trao đổi chất trong cơ thể, thậm chí có khi gây ung thư, gây rối loạn gene di truyền phải được quy định nghiêm ngặt về liều lượng sử dụng hoặc cấm sử dụng.

phu-gia-co-hai
Chất phụ gia thực phẩm được kinh doanh và sử dụng tràn lan tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn sức khỏe.

Cần được kiểm tra an toàn hơn

Tại Mỹ, có khoảng gần 2.500 chất PGTP được Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm (FDA) chấp nhận sử dụng rộng rãi.

Việt Nam cũng đã có “Quy định về chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm” và “Danh mục các chất PGTP đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm” do Bộ Y tế ban hành, trong đó có ghi rõ tên các chất PGTP được phép dùng với giới hạn tối đa cho phép trong từng loại thực phẩm.

Trước khi một PGTP mới được chấp nhận đưa ra sử dụng, nhà sản xuất phải thử nghiệm an toàn ở 2 mức độ: Một là, thử độc tính cấp xem có hay không tác dụng độc hại tức thì bằng cách đưa chất đó vào cơ thể một con vật thí nghiệm và quan sát, sau đó thử trên 2 nhóm súc vật với số lượng nhiều ít khác nhau trong vòng 90 ngày để quan sát độc tính; hai là, thử nghiệm độc tính mạn khi cho súc vật dùng liên tục trong 2 năm hoặc lâu hơn.

Nếu tất cả thử nghiệm đều không có tác dụng xấu thì chất ấy mới được đưa ra sử dụng rộng rãi. Ngoài ra, với những chất bị nghi ngờ là có khả năng gây ung thư thì tuyệt đối không được sử dụng.

Không chỉ các PGTP sử dụng lần đầu phải được kiểm nghiệm an toàn và được sự cho phép của cơ quan y tế mà PGTP đã dùng từ lâu cũng cần thường xuyên theo dõi xem có an toàn không. Bởi lẽ, môi trường và cách chế biến thực phẩm luôn làm cho thực phẩm bị nhiễm những tạp chất, thậm chí là tạp chất rất độc hại cho sức khỏe con người như chì, thủy ngân, asen (thạch tín)…

Con người vẫn có thể sử dụng những thực phẩm hay PGTP bị nhiễm tạp chất độc hại nếu các loại tạp chất độc hại đó không vượt qua “ngưỡng cho phép”. Vì thế, PGTP đã dùng từ lâu vẫn phải thường xuyên được theo dõi.

Điều rất cần lưu ý

Chỉ nên sử dụng các PGTP thuộc loại tự nhiên và PGTP đã được nghiên cứu kỹ về độ an toàn. Với những loại PGTP là hóa chất, ngay cả khi đã được cho phép, cũng nên dùng càng ít càng tốt và nếu không thật sự cần thiết thì không nên dùng.

PGTP không phải là chất dinh dưỡng nên không có nó cũng không sao. Cảm giác ngon miệng với PGTP thật ra là một thói quen, nên để hạn chế sử dụng PGTP, cách đơn giản nhất là tập thói quen không sử dụng phụ gia.

Với trẻ em vốn đang hình thành thói quen ăn uống, nếu không được tập làm quen với các thực phẩm có PGTP thì sẽ không có nhu cầu sử dụng PGTP.

Tag: #phugiathucpham #phugiathucphamlagi #tongquanvephugiathucpham #timhieuvephugiathucpham #phugiathucphamantoan #phugiathucphamtunhien #phugiathucphamhoahoc #phugiathucphamcohai #phugiathucphambicam #nhungnguyhaicuaphugiathucpham #ngodocphugiathucpham #onhiemmoitruongvn

Search: Phụ gia thực phẩm, Phụ gia thực phẩm là gì, Tổng quan về phụ gia thực phẩm, Tìm hiểu về phụ gia thực phẩm, phụ gia thực phẩm an toàn, phụ gia thực phẩm tự nhiên, phụ gia thực phẩm hóa học, phụ gia thực phẩm có hại, Phụ gia thực phẩm bị cấm, Những nguy hại của phụ gia thực phẩm, ngộ độc chất phụ gia thực phẩm, onhiemmoitruongvn

Nguồn : sưu tầm